|
Het fysiologische proces van wondgenezing is een dynamisch proces dat een complex verloop kent. Er is sprake van drie verschillende, elkaar overlappende fases, die ieder vloeiend overgaan in de volgende en in bepaalde mate afhankelijk zijn van elkaar.
Exsudatiefase
De exsudatie- of reinigingsfase begint onmiddellijk nadat het letsel is opgelopen. Dit manifesteert zich klinisch als een plaatselijke ontsteking en leidt tot sterke exsudatie. Tijdens deze fase vormt het lichaam bloedstolsels, reinigt het de wonde en neemt het maatregelen om infecties te voorkomen; beschadigd weefsel en ziektekiemen worden verwijderd (fagocytose).
Tijdens de exsudatiefase zal het ideale verband de reinigingsmechanismen van het lichaam zelf ondersteunen en zorgen voor een zuiver wondmilieu. Wanneer korsten en necrotisch weefsel ontstaan zullen deze verweken en worden afgevoerd. Eventueel overtollig exsudaat, de daarin aanwezige debris, ziektekiemen en afvalproducten van het metabolisme zullen worden geabsorbeerd. De bescherming tegen infecties van buitenaf is verzekerd en de wonde wordt vochtig gehouden. Het verband zal worden verwisseld met intervallen die worden bepaald door de toestand van de wonde en de hoeveelheid wondvocht. Wanneer er sprake is van veel wondvocht kan het nodig zijn om het verband meerdere malen per dag te vervangen. Indien nodig zullen necrotisch weefsel en etterende korsten worden verwijderd.
Granulatiefase
Tijdens de granulatie- of proliferatiefase worden nieuwe cellen gegenereerd en wordt granulatieweefsel gevormd (een soort tijdelijk weefsel voor het opvullen van de wonde). Het aantal fibroblasten in de wonde neemt toe, de collageensynthese begint en er groeien capillairen naar het midden van de wonde. Terwijl al deze veranderingen plaatsvinden, neemt de exsudatie af. Klinisch manifesteert dit zich als roodachtig weefsel met een goede bloedvoorziening.
Tijdens de granulatiefase zal het ideale verband zorgen voor een uitgebalanceerde, vochtige wondomgeving. Het zal bescherming bieden tegen uitdroging en mechanische invloeden, terwijl het tegelijkertijd eventueel overtollig wondvocht opneemt en infecties voorkomt. Het nieuwe granulatieweefsel reageert zeer gevoelig en moet worden beschermd tegen schadelijke invloeden, ook wanneer het verband wordt vervangen. Door een vochtig wondmilieu in stand te houden, kan het verband zonder trauma worden verwisseld. Wanneer het verband wordt verwisseld, is afhankelijk van de toestand van de wonde. De ervaring leert dat het verband verschillende dagen op de wonde kan blijven.
Epithelialisatiefase
Tijdens de epithelialisatie- of regeneratiefase vindt verdere weefseldifferentiatie en epithelialisatie plaats. De wondranden groeien naar elkaar toe en de wonde wordt geleidelijk bedekt met epitheelweefsel dat vanuit de rand naar binnen groeit.Wanneer de wonde contraheert en er littekenweefsel wordt gevormd, is het genezingsproces voltooid.
Tijdens de epithelialisatiefase zal het ideale verband ervoor zorgen dat het wondgebied vochtig wordt gehouden en zal het verdere epithelialisatie bevorderen; hierbij wordt bescherming geboden tegen schadelijke invloeden en wordt ervoor gezorgd dat de wonde rustig kan genezen. Afhankelijk van de toestand van de wonde kan het verband tot 7 dagen op de wonde blijven; ondertussen wordt de hoeveelheid fysiologische afscheiding steeds minder.
|
